Përgjigjja e shkurtër
Vlera doganore është çmimi i paguar sipas faturës plus transporti dhe sigurimi deri në kufi (Kodi doganor, nenet 44 dhe 45). Nëse fatura nuk duket e besueshme, Dogana e cakton vlerën me metodat e nenit 48, p.sh. sipas veturave identike ose të ngjashme. Mbi këtë vlerë llogariten dogana 10 % dhe TVSH 18 %; akciza mbetet e njëjtë. Kundër vendimit ankohesh brenda 30 ditëve.
Më e rëndësishmja
- Baza është çmimi i paguar plus transporti deri në kufi.
- Nëse fatura nuk pranohet, Dogana e cakton vlerën me metoda të tjera.
- Kundër vendimit ankohesh brenda 30 ditëve; ankesa nuk e shtyn pagesën.
Nga vjen vlera doganore
Baza është vlera e transaksionit: çmimi i paguar ose që duhet paguar për veturën e shitur për në Kosovë (Kodi doganor 08/L-247, neni 44). Mbi të shtohen, nëse nuk janë tashmë në çmim (neni 45):
- Transporti, ngarkimi dhe sigurimi deri në vendin ku vetura hyn në Kosovë.
- Komisionet dhe ndërmjetësimet që i paguan blerësi, përveç komisionit të blerjes.
Nuk hyn në vlerë (neni 46): transporti pas hyrjes në Kosovë, komisioni i blerjes dhe interesi i një kredie të veçantë për blerjen. Shëno në faturë ose kontratë çdo pagesë veç e veç, që të shihet çka hyn e çka jo.
Kur Dogana nuk e pranon faturën
Fatura pranohet vetëm nëse çmimi nuk varet nga kushte të veçanta dhe palët nuk janë të lidhura në mënyrë që ndikon në çmim (neni 44). Nëse vlera nuk mund të caktohet kështu, Dogana kalon me radhë te metodat e nenit 48:
- Vlera e veturave identike, të importuara në të njëjtën kohë ose afër saj.
- Vlera e veturave të ngjashme, në të njëjtën kohë.
- Çmimi me të cilin shiten vetura të tilla brenda Kosovës, minus kostot pas importit.
- Vlera e llogaritur nga kostoja e prodhimit dhe fitimi.
- Nëse asnjëra nuk funksionon: të dhënat në dispozicion në Kosovë, me mjete të arsyeshme, sipas rregullave të GATT-it.
Në praktikë dokumentet vendosin. Zëdhënësi i Doganës e shpjegoi në vitin 2014 kështu: kur vlera reale dëshmohet me dokumentin e eksportit, transferin bankar, kontratën dhe faturën origjinale, Dogana e pranon vlerën e deklaruar; kur këto mungojnë, përdor katalogun gjerman të vlerësimit. Prandaj një çmim shumë nën treg pa dokumente tërheq vëmendjen.
Sa ndikon në taksa
| Posti | Fatura 8.000 € | Vlerësimi 9.500 € |
|---|---|---|
| Vlera doganore | 8.000 € | 9.500 € |
| Dogana 10 % | 800 € | 950 € |
| Akciza | 400 € | 400 € |
| TVSH 18 % | 1.656 € | 1.953 € |
| Taksat gjithsej | 2.856 € | 3.303 € |
Nëse Dogana e vlerëson Golfin 1.500 € më lart, taksat rriten me 447 €. Akciza nuk ndryshon; ndryshojnë dogana dhe TVSH-ja.
Dokumentet që e mbrojnë çmimin
- Fatura ose kontrata me emrat, datën, numrin e shasisë dhe çmimin.
- Dëshmia e pagesës përmes bankës. Pagesa me para në dorë dëshmohet më vështirë.
- Shpallja origjinale me çmimin, si pamje ekrani ose PDF.
- Nëse çmimi është i ulët për shkak të dëmeve: fotografi, raport kontrolli ose ofertë riparimi.
- Fatura e transportit, që shuma deri në kufi të jetë e qartë.
Si ankohesh
- Brenda 30 ditëve nga njoftimi: ankesë me shkrim te Dogana, me dokumentet që e mbrojnë çmimin (Kodi doganor, neni 27).
- Dogana vendos brenda 60 ditëve. Ankesa nuk e shtyn pagesën: taksat paguhen, që vetura të lirohet (neni 28).
- Kundër vendimit përfundimtar: ankesë te Bordi i Ankesave.
- Nëse fiton, Dogana e kthen shumën e paguar tepër me interes.
Çfarë tregon shpallja
Në MerrVetura shpalljet pa doganë me kubikazhë të shënuar e tregojnë koston totale të llogaritur nga çmimi i shpalljes sipas tarifës aktuale; te të tjerat të çon një lidhje te llogaritësi i doganës. Ajo është pikënisje, jo vendim i Doganës.
Rregull praktik: llogarite koston totale me 10 për qind rezervë. Nëse del më lirë, ke fituar; nëse jo, nuk ke mbetur pa para në terminal.
Pyetje të shpeshta
A mund ta deklaroj veturën më lirë se e kam paguar?
Jo. Deklarata duhet të tregojë çmimin real. Sipas Kodit doganor (neni 49) edhe personi që jep të dhëna të rreme për deklaratën bëhet debitor për taksat që mungojnë, dhe Dogana mund ta kontrollojë deklaratën edhe pas zhdoganimit. Një faturë e ulët pa shpjegim zakonisht e bën Doganën ta caktojë vetë vlerën.
A hyn komisioni i ndërmjetësit në vlerën doganore?
Varet kujt i paguhet. Komisionet dhe ndërmjetësimet që paguan blerësi i shtohen vlerës (neni 45), përveç komisionit të blerjes, pra atij që i paguan përfaqësuesit tënd që blen për ty (neni 46). Shkruaje qartë në faturë ose kontratë cila pagesë është për çka.
Sa kohë kam për t’u ankuar kundër vlerës doganore?
Tridhjetë ditë nga njoftimi i vendimit. Dogana vendos brenda 60 ditëve; kundër vendimit përfundimtar ankohesh te Bordi i Ankesave. Ankesa nuk e shtyn pagesën (neni 28). Nëse fiton, Dogana e kthen shumën e paguar tepër me interes (neni 27).
A ndikon vlera doganore në akcizë?
Jo. Akciza për veturat është një shumë fikse sipas motorit, kubikazhës dhe moshës. Vlera doganore ndikon te dogana prej 10 % dhe te TVSH-ja prej 18 %, e cila llogaritet mbi vlerën, doganën dhe akcizën.
A pranohet kontrata me një shitës privat si fatura?
Kodi flet për çmimin e paguar në shitje, jo për llojin e shitësit, prandaj edhe kontrata private është bazë. Ajo është më bindëse kur ka nënshkrimet, numrin e shasisë, datën dhe dëshminë e pagesës përmes bankës. Me para në dorë çmimi dëshmohet më vështirë.
Burimet
Të dhënat janë kontrolluar sipas burimeve më poshtë. Rregullat mund të ndryshojnë: për rastin tënd vendos institucioni përkatës.
- Kodi nr. 08/L-247 Doganor dhe i Akcizave · maj 2024
- Ligji nr. 05/L-037 për TVSH-në
- Dogana e Kosovës: Si përcaktohet vlera e automjeteve?
- Dogana e Kosovës: Tarifa e integruar TARIK, versioni 01.01.2026 (pozicioni 8703) · jan 2026
- Radio Evropa e Lirë: Shtrenjtohen veturat e përdorura? (Dogana për katalogun e vlerësimit) · qer 2014