Veturë nga Zvicra në Kosovë: eksporti, TVSH-ja dhe dogana

Eksporti nga Zvicra

Zvicra nuk është në BE dhe ka territorin e vet doganor. Vetura që eksportohet përfundimisht paraqitet vetë, pa e pritur ftesën, në një zyrë doganore zvicerane për mallra tregtare. Me vete:

• Deklaratën elektronike të eksportit (e-dec), që e bën ti, tregtari ose një deklarues doganor.
• Lejen e qarkullimit zvicerane (Fahrzeugausweis), edhe nëse është anuluar.
• Letërnjoftimin ose pasaportën.
• Dëshminë e origjinës, nëse do që dogana në Kosovë të bjerë. Ajo lëshohet para eksportit.

Vetura del me targa eksporti nga zyra kantonale e qarkullimit, ose e ngarkuar në kamion. Kushtet e targave ndryshojnë sipas kantonit; në Zürich vlejnë deri në fund të muajit, maksimumi 35 ditë. Nëse vetura kalon nëpër BE, pyet transportuesin ose zyrën kantonale për dokumentet e rrugës.

TVSH-ja zvicerane

Në Zvicër TVSH-ja është 8,1 %. Te tregtari ajo bie për eksport vetëm nëse vetura e lë Zvicrën përfundimisht brenda 48 orëve pas dorëzimit, ose ngarkohet pa u përdorur në kamion apo tren. Nëse e nget veturën disa ditë në Zvicër para se të nisesh, tregtari duhet ta llogarisë TVSH-në. Shitësit privatë nuk llogarisin TVSH.

Dëshmia e origjinës dhe marrëveshja EFTA

Nga 1 tetori 2026 Marrëveshja e Tregtisë së Lirë EFTA–Kosovë vlen edhe për Zvicrën. Me të vlejnë rregullat pan-evropiane të origjinës, ku Kosova është palë; prandaj origjina nga BE-ja mund të llogaritet në parim. Në praktikë:

• Dëshminë e lëshon eksportuesi zviceran para eksportit: EUR.1, ose deklaratë origjine në faturë, të cilën pa autorizim mund ta bëjë vetëm deri 10.300 franga për dërgesë.
• Për një veturë të përdorur të prodhuar në BE, eksportuesi duhet t’i ketë letrat që e dëshmojnë origjinën. Një shitës privat zakonisht nuk i ka.
• Dëshmia vlen dhjetë muaj nga lëshimi; brenda këtij afati duhet paraqitur në Doganën e Kosovës.
• Tarifa TARIK 2026 u botua para marrëveshjes. Konfirmo te Dogana e Kosovës ose te agjenti se për veturën tënde dogana prej 10 % bie.

Sa paguan në Kosovë

Shembull: një veturë me benzinë 2.0, gjashtë vjeç, 15.000 €. Pa dëshmi origjine paguan doganë 1.500 €, akcizë 400 € dhe TVSH 3.042 €, gjithsej 4.942 €. Me dëshmi të pranuar kursen 1.770 €. Akciza dhe TVSH-ja mbeten.

Fatura në franga konvertohet në euro me kursin që përdor Dogana. Pastaj vijnë kontrolli teknik, sigurimi dhe regjistrimi, njësoj si te veturat nga Gjermania; çdo hap e gjen te dokumentet për import. Homologim nuk duhet për një veturë të përdorur që ka qarkulluar rregullisht në Zvicër (Ligji 08/L-004).

Çka të kontrollosh te një veturë zvicerane

• Librezën e servisit dhe raportet e kontrollit periodik zviceran (MFK); ato e ngrenë vlerën edhe kur ta shesësh.
• Kilometrat: krahasoji me faturat e servisit. Si e zbulon manipulimin e shpjegojmë te kilometrazhi i manipuluar.
• Mosha dhe Euro 4: kufiri dhjetëvjeçar vlen edhe për veturat zvicerane; shih kufirin dhjetëvjeçar.
• Gomat: shumë vetura zvicerane vijnë me goma dimri ose me dy kompleta, që në Kosovë janë të detyrueshme në dimër.

Në shpalljet tona mund të filtrosh sipas dokumenteve, p.sh. vetëm veturat me letra zvicerane. Para blerjes llogarit koston e plotë në llogaritësin e doganës, pa dëshmi origjine, që të mos ketë befasi.